Van 20 t/m 22 februari (2026) organiseert vrijwilligersgroep Nederlands Comité voor de Rechten van de Mens (NCRM) de tentoonstelling Psychiatrie, een Industrie des Doods in de Zuiderkerk, Amsterdam – centrum. De tentoonstelling presenteert de geschiedenis van de (main stream-) psychiatrie d.m.v. statische displays en videoschermen. Onder andere komen de volgende onderwerpen aan bod: mensonterende praktijken in de 19e eeuw, de rol die de psychiatrie speelde bij de holocaust, de eugenetica, oorsprong en gebruik van de elektroshock, de opkomst van psychofarmaca en de invloed van de farmaceutische industrie en de aanpassing van de wetenschap daaraan, enzovoorts. Stichting NCRM is de Nederlandse vertegenwoordiging van de Citizens Commission on Human Rights (VS).
Psychiatrie presenteert zich als zorgvuldig, humaan en wetenschappelijk onderbouwd. Toch groeit de kritiek: voor een aanzienlijke groep mensen blijkt psychiatrische zorg niet helend, maar beschadigend. Niet incidenteel, maar structureel. Gedwongen opnames worden beschreven als ontmenselijkend en traumatiserend. Patiënten voelen zich niet gehoord, maar gecontroleerd en gesedeerd. Dwang blijkt vooral handig voor instellingen, maar niet bevorderlijk voor herstel.
Evaluaties en internationale reviews tonen aan dat psychiatrische opname regelmatig leidt tot verlies van autonomie, traumatisering en langdurige afhankelijkheid van zorg.
Een ander structureel probleem is het grootschalige gebruik van psychofarmaca. Antidepressiva en antipsychotica vormen ook in Nederland al decennialang de kern van behandeling. Bijwerkingen en ontwenningsklachten kunnen ernstig en langdurig zijn.
In kringen van de VN en de WHO is al vele jaren een beweging gaande om geheel af te stappen van het idee dat psychische problemen via ingrepen op de hersenen moeten worden opgelost. Richtlijnen en behandelstandaarden zijn echter mede gevormd in een context waarin farmaceutische belangen invloed hadden op onderzoek en publicaties. Dit ondermijnt het vertrouwen in een vakgebied dat zich profileert als wetenschappelijk verantwoord.
Patiënten beschrijven hoe twijfel al snel wordt gezien als symptoom en kritiek als gebrek aan ziekte-inzicht. Diagnoses, bedoeld als hulpmiddel, veranderen in etiketten met verstrekkende gevolgen voor iemands leven.
De tentoonstelling Psychiatrie, een instituut des doods wordt georganiseerd door Nederlands Comité voor de Rechten van de Mens (NCRM). NCRM is de Nederlandse vertegenwoordiging van de Citizens Commission on Human Rights, opgericht door Scientology (VS) en dr. Thomas Szasz, in 1969.
De tentoonstelling opent op 20 februari om 13 uur. 21 en 22 februari open van 10 t/m 18 uur. Introductie en uitleg misstanden psychiatrie: 21 feb. om 13 uur. Adres: Zuiderkerk, Zuiderkerkhof 72, Amsterdam centrum. De locatie is met O.V. gemakkelijk bereikbaar. Gratis toegang.
Illustratie: een impressie van de tentoonstelling Industrie des Doods, januari 2025.